Sunucu Kabineti Nedir Ne İşe Yarar ? yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Katı Hal Sürücülerinin (SSD’ler), laptop’lar, masaüstü bilgisayarlar ve sunucularda popülerlik kazandığı şüphe götürmez bir gerçek. Eski bir masaüstü bilgisayara ya da laptop’a sabit disk sürücüden (HDD) SSD’ye yükselterek hız kazandırabilirsiniz. SSD’ler hızları ve güvenilirliği ile yeni üretilen bilgisayarlar, sunucular ve sistem üreticileri için mükemmel bir tercihtir.

SSD, HDD’nin aksine verileri saklamak ve erişim olanağı sunmak için kalıcı (flash) bellek kullanan bir veri saklama ortamıdır. Diğer bir deyişle, hiçbir hareketli parçası yoktur ve bu durum çok büyük fark yaratır.

Bunlar, dönen diskli sürücülere göre SSD’lerin birçok avantajından sadece birkaç tanesidir. SSD’ler diğer birçok avantajının yanı sıra basit bir yükseltme ile sisteminizin performansını önemli ölçüde yükseltebilir. Bilgisayarınızı bir SSD ile yükseltmenin beş avantajını aşağıda bulabilirsiniz.

1. Bir SSD’nin Dayanıklılığı ve Güvenilirliği

Sabit disk sürücülerde ısı büyük bir arıza kaynağıdır ve HDD’nin hareketli parçalarının sürekli hareket etmesiyle, zamanla diskin bozulmasına neden olacak kadar çok ısı ortaya çıkmaktadır. SSD’lerde bu tür hareketli parçalar olmadığından çok daha yüksek performans sunarken daha düşük sıcaklıkta kalabilirler. Ayrıca SSD’ler düşmelere, titreşimlere, darbelere ve günlük aşınma ve yıpranmaya karşı daha dayanıklıdır ve bu sayede veri kaybına neden olma riski daha düşüktür.

2. SSD’ler HDD’lerden Daha Hızlıdır

SSD’ler, HDD’lerden yüz kata kadar daha hızlıdır. SSD’ler bilgisayarınız için daha kısa açılma süreleri, daha hızlı veri transferi ve daha büyük bant genişliği sunar. Daha yüksek hızlar sayesinde SSD’ler, verileri, özellikle işletim sistemleri gibi çok miktarda veriye erişen programlar çalıştırıldığında olmak üzere günümüzün iş dünyası için gerekli olan çok yüksek hızlarda işleyebilmektedir. SSD’ler aynı zamanda çok kararlıdır ve saklanan verilerin güvende kalmasını sağlar.

• SATA SSD: HDD’ler yazma performansında sadece 50-120 MB/s’ye ulaşabilmekteydi. SSD’ler ise SATA veri yolunu 550 MB/s hızıyla doldurmaktadır. Veri yolunun sınırlarına karşın eski HDD teknolojisi yerine SATA tabanlı SSD’ler kullanıldığında 10-15 kat genel sistem performansı artışı görülebilmektedir.
• NVMe SSD: NVMe teknolojisi, veri saklama cihazları için müthiş yüksek bant genişliği potansiyelini açığa çıkarmak için SATA veri yolu yerine PCIe veri yolunu kullanmaktadır. PCIe 4.0 (geçerli sürüm), 32 adete kadar hat sunmaktadır ve teorik olarak SATA III’ün 600MB/s spesifikasyon sınırına kıyasla 64.000MB/s’ye varan veri aktarımı hızı sunabilmektedir.

3. Güç ve Enerji Açısından Verimli

SSD’lerde hareketli parçalar olmadığından, manyetik dönen diskli HDD’lere kıyasla çalışmak için daha az güce ihtiyaç duyar. Enerji verimliliği, pil kullanım süresi uzunluğunun pazarlama açısından önemli ve istenen bir özellik olduğu PC ve mobil cihazlarda SSD’lerin kullanılmasının sağladığı büyük avantajlardan biridir.

4. Daha Hafif ve Gürültüsüz

SSD’ler, küçük boyutları sayesinde manyetik kafalı ve metalik diskli büyük HDD’lere kıyasla daha hafiftir. Kompakt tasarımı, SSD’lerin laptop’lar, tabletler ve diğer küçük elektronik cihazlar için mükemmel hale getirmektedir. Hareketli parçaların olmaması da SSD’lerin gürültüsü ve titreşimleri dikkat dağıtıcı olabilen HDD’lere kıyasla çok daha sessiz hale getirmektedir.

5. Daha Pratik Boyutlar/Form Faktörleri

HDD’ler, çıktıklarından bu yana büyük boyutlarıyla sınırlandırılmıştır. Diğer yandan SSD’ler, çeşitli boyutlarda mevcuttur. Bir sakız boyutundan 2,5″ form faktörüne kadar farklı boyutlarda sunulmaktadır.

Bunlar en yaygın SSD form faktörleridir:

• 2,5″ form faktörü en yaygın kullanılandır; GB başına en iyi değeri sunar; kapalı tasarıma sahiptir
• mSATA, çok küçük form faktörüne sahiptir; bağlantı türü farklıdır; açık devre kartı; alanın dar olduğu durumlar için mükemmeldir
• M.2, açık bir devre kartıdır; hem SATA hem de PCIe NVMe olarak mevcuttur; küçük form faktörüne sahiptir; sakız boyutundadır.

SSD Disk fiyatları hakkında bilgi almak ve satın almak için  bize ulaşabilirsiniz.

SSD Disk Nedir ? Ne İşe Yarar ? yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

0 kullanılabilir (prize takılı, doluyor) Sorunu yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Bazı teknoloji tedarikçileri bilgisayar fiyatlarını daha uygun tutabilmek için freedos işletim sistemiyle piyasada satışını gerçekleştirmektedirler.

Eğer işletim sistemi yüklü olmayan freedos sistemli bir bilgisayar almışsanız bizimle iletişime geçerek işletim sistemi kurulum (Genellikle Windows 10, Windows 11 tercih edilmektedir) işlemlerini yaptırabilirsiniz.

FreeDos Ne Demek ? yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Güvenlik Sistemi Firmalarında Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Kamera Sisteminin Kolaylıkları

Evinizde Kamera Sistemi Kullanırken Dikkat Etmeniz Gerekenler yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlar güvenliğini sağlayabilmek için alarm sistemi kurdurmayı gerekli görür. Özellikle evinizde kamera sisteminin bulunması gerekir. Hırsızlık ya da buna benzer güvenlik sorunları yaşamak istemiyorsanız kamera sisteminin yanı sıra alarm sistemi kurdurmanız da mümkündür. Alarm ve kamera sistemi kullanmadan önce dikkat etmeniz gereken unsurlar vardır.

İlk olarak güvenlik sistemi hizmeti sunan firmayı iyi seçmelisiniz. Müşterilerinin güvenliği konusunda titizlik gösteren bir firmayla anlaştığınız zaman kurdurduğunuz sistemde herhangi bir sorun çıkmayacaktır. Kimileri araştırma yapmadan güvenlik sistemi kurdurur ama bu doğru bir davranış değildir. Bu sebeple güvenlik sistemine ihtiyaç duyduğunuz zaman mutlaka firmaları araştırın.

Evinize Neden Güvenlik Sistemi Kurdurmalısınız?

Kimi insanlar kamera sistemi kurdurmadan rahat edemiyor olsa da tam tersi düşünenlerden söz etmek mümkündür. Neden kamera ve alarm sistemi kurdurmak zorundaymış gibi hissedildiğini açıklamakta fayda var. Gün içerisinde evinizde geçirdiğiniz zaman dilimini düşünün. Eğer çalışan biriyseniz gününüzün birçoğu evinizin dışında geçiyordur. Dışarıda olduğunuz süre boyunca evinizin güvenliğini nasıl sağlayabilirsiniz?

Üstelik evin içinde olmasına rağmen hırsızlık sorunlarıyla karşılaşan çok sayıda insan vardır. Durum böyle olunca güvenlik sistemi eviniz için olmazsa olmaz hâline geliyor. Şimdiye kadar hiç güvenlik sistemi kurdurmadıysanız daha fazla zaman kaybetmemeniz önerilir. Aksi takdirde olası bir güvenlik sorununu engelleme konusunda geç kalabilirsiniz.

Alarm Sisteminin Genel Özellikleri Hakkında Bilgi

Alarm sisteminin öncelikli amacı tehlike ihtimaline karşı hazırlıklı olmanızdır. Şifreli alarm sistemlerinde evinize yabancı biri girdiğinde alarmın durması için şifreye ihtiyaç duyulur. Eğer şifre girilmezse eviniz tehlike altında olduğu için alarm çalışmaya devam eder. Fakat alarm sistemleri tek başına güvenliğinizi sağlayan bir unsur değildir. Tehlikeyi oluşturan kişinin kim olduğunu anlamanız ancak kamera sistemiyle mümkün olur.

Daha önce hiç güvenlik sistemi kurdurmayan kişiler aradığı firmayı bulmakta güçlük çekiyor. Araştırma yapmasına rağmen çok sayıda insan güvenliğini sağlayacağını düşündüğü bir firma bulamıyor. Eğer firma konusunda titiz davranmazsanız kurdurduğunuz güvenlik sisteminde çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir. Güvenliğinizi riske atmamak için ürün ve firma araştırması yapmalısınız.

Ev kamera sistemi önemide güvenlik için gereklidir

Bebek kamera sistemi bakıcı sistemlerde büyük önem taşır.

Eviniz İçin Alarm Sistemleri Özellikleri yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlar çeşitli yerlerde güvenliğini sağlamak için güvenlik sistemi yöntemlerine başvurur. Ev, iş yeri ve araç gibi sıkça kullanılan alanlarda güvenlik sistemi büyük bir öneme sahiptir. Güvenlik sisteminin en önemli özelliği de cctv kablo sayesinde gerçekleşir. Kamera sistemi kullanmayan kişiler cctv kavramının ne anlama geldiğini pek fazla bilmiyor.

CCTV kablo, kameradaki görüntünün başka bir yere aktarılmasını sağlar. Bu sayede olası bir tehlike anınızda görüntüleri kontrol edebilir ve istediğini yere aktarabilirsiniz. Beklentinizi karşılayan bir kabloya sahip olmak istiyorsanız ürün araştırması yapmalısınız. Çünkü her cctv kamera kablosu dayanıklı değildir. Birçok kişi araştırma yapmadığı için beklentisini karşılayan bir ürüne rastlamamıştır.

CCTV Kablo Çeşitleri

Araştırdığınızda cctv kablo çeşitleri hakkında farklı sonuçlar elde edebilirsiniz. Aralarından hangisinin daha iyi ya da birbirinden farklı nasıl bir özellikleri olduğu konusunda sorularınız mutlaka olacaktır. Genelde karşımıza çıkan kablo çeşitleri 2+1 ve 4+1 kablolardır. Peki iki kablo çeşidinin birbirinden farkı nedir? 2+1 kablosu görüntü ve güç iletimi için kullanılan bir cctv kablo çeşididir.

Cctv kablo 4+1 ise görüntü ve gücün yanı sıra ses iletimini de sağlar. Ayrıca bu kablo sayesinde ses kaydı da yapılabiliyor. 2+1 kamera kablosunda kamera sisteminin çalışması kablo üzerinden mümkündür. Ayrıca sistemden alınan görüntüler kayıt cihazına ya da aktarmak istediğiniz monitöre kablo vasıtasıyla iletilir. İkisi arasındaki farkları gözden geçirerek seçim yapabilirsiniz.

CCTV Kablosunun Kalitesi

Kabloyu küçük bir detay olarak görüyor olabilirsiniz. Fakat cctv kablo 2+1 fiyat konusu kaliteleyle alakalı olup, kaydın görüntüsü ve netliği üzerinde de doğrudan etkilidir. Kaliteli olmayan bir kablo kullanırsanız görüntüler ve sesler tam algılanmayabilir. Bu tarz riskler başınıza gelsin istemiyorsanız ürün araştırmanızda cctv kablosunun kalitesine yer vermelisiniz.

Kaliteli kablolarda görüntünüz, algılanan sesler ve ses kayıtlar beklentinizi karşılayan türden olur. Aracınızın, evinizin ve iş yerinizin güvenliği tam anlamıyla sağlansın diye cctv kablo üretimleri giderek artış gösteriyor. Araştırmalarınız doğrultusunda kablo çeşitleri, kalitesi ve işlevselliği arasında seçim yapabilirsiniz. Böylece istediğiniz gibi güvenliğinizi sağlayabilir ve kontrol altında rahat bir şekilde tutabilirsiniz.

CCTV Kablo Nedir ? yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Sistem odası sağlıklı çalışmadığında örneğin odadaki sıcaklık normal aralığın dışına çıktığında olacaklar( yangın, su baskını deprem, yetkisiz kişilerin odaya girişi, odadaki kritik bir cihazın arızası gibi bir olağan dışı durumlarda da benzer sorunlarla karşılaşılacaktır)

Cihazlar sıcaklığın sınır değerlerinde çalışacaklarından cihazların kullanım ömürleri kısalacak, bu da kurumların yeni cihazlar alarak yüz milyarlarca lira zarara uğraması demektir.

Cihazların sıcaklığın sınır değerlerinde çalışması cihazlarda performans sorunları oluşturur. Bu da kurumların otomasyon sistemleri, web siteleri, mail ya da internet trafiği gibi tüm bilişim altyapısının yavaşlamasına neden olacaktır.

Sistem odasında sıcaklığı arttırmamak için yeni sunucular koymanın imkânsız olması demektir. Bu da şu sonuçları doğurur:

• Yedekleme işlemleri için sistem odasına yeni sunucu koyamayacağımızdan hiçbir bilginin yedeğinin alınamaması demektir.
• Uzak eğitimde öğrenci sayısının artmasından dolayı alınması gereken yeni sunucuların çalıştırılamaması dolayısıyla uzak eğitimin durması demektir.
• Mevcut web sunucusu dolduğunda yeni web sunucusu koyamayacağımızdan yeni web sitesi açılması taleplerinin karşılanamaması demektir.
• Teknolojinin getirdiği olanaklardan öğrencilerin faydalanabilmesi için gerekli altyapının (Örneğin her öğrenciye bir mail adresinin verilmesi) sağlanamaması demektir.
• Mevcut omurga Switch’in yetersiz gelmesinden dolayı alınacak yeni omurga Switch’in kullanılamaması dolayısıyla kurumun tüm internetinin felç olması demektir.
• Sunucu sistemleri sınır değerin üzerindeki aşırı sıcak ya da soğuk ortamda otomatik olarak kendini kapatmaktadır. Bunun sonucunda:
  • Merkez kampüs ve merkeze bağlı tüm birimlerin(Meslek Yüksek Okulları, Fakülteler, Lojmanlar …) birbirleriyle ve dış dünyayla ağ bağlantılarının kesilmesi demektir.
  • ÖSYM ile ilgili KPSS, ÖSS, LGS… gibi başvuruların alınamaması demektir.
  • Kurumlardaki personel otomasyon sisteminin çalışmaması dolayısıyla personel maaş-izin, ayniyat takibi… gibi personel ve malzeme takipleriyle ilgili işlemlerin durması demektir.
  • Öğrenci İşleri otomasyonunun çalışmaması dolayısıyla yüksek lisans, uzak eğitim, online kurslar, online kayıt sistemleri not giriş-görüntüleme sistemleri, mezuniyet belgesi gibi belge verilmesi işlemlerinin yapılamaması demektir.
  • VOIP sistemine dayalı telefon görüşmelerinin yapılmaması demektir.
  • Yemekhanelerde kullanılan kartlı geçiş sistemlerinin kullanılamaması demektir.
  • İnternet üzerinden gerek kurumun gerekse dış dünyadaki Kütüphane veritabanlarının kullanılamaması demektir.
  • Kurumların internet sitesinin çalışmamasından dolayı internet üzerinden kurumların tanıtımının yapılamaması, hiçbir haber ve duyurunun yayınlanamaması, hiç bir web sitesinin çalışamaması demektir.
  • Hiç kimsenin maillerine bakamaması yeni mail alıp gönderememesi demektir.
  • İnternet üzerinden araştırmaya dayalı tüm araştırma-geliştirme faaliyetlerinin durması demektir.

Özet olarak sunucu bilgisayar – internet – yerel ağ üzerinden verilen tüm hizmetlerin sağlıklı çalışabilmesi için standartlara uygun bir sistem odası şarttır. Unutmayalım ki gözümüzden kaçan ya da önemsemediğimiz ufak bir ayrıntı ilerde bizi çok zora sokabilir, kurumların prestijini sarsabilir, gerek maddi gerekse manevi açıdan onarılması çok güç zararlara uğratabilir.

SİSTEM ODASI NEREDE VE NASIL OLMALIDIR

Sistem Odasının Yeri:

Odanın üstünden veya altından su borusu, kalorifer borusu geçmemeli ve üstünde wc ya da lavabolu bir oda ya da çatı olmamalı.

Su ya da böcek baskını gibi nedenlerden ve gerek pasif soğutmanın sağlanabilmesi gerekse rutubetsiz bir ortam olması için kapalı ve havasız bodrum katlarında olmamalı.

Havadaki nem oranının aşırı yükselmesi veya düşmesi bilgisayar sistemlerine zarar verebilir. Nemin çok az olması, statik elektrik yüklenme ve aktarımlarını arttırarak manyetik teyp ve benzeri bileşenlerde sorunlara yol açabilir. Nem oranının çok yükselmesi ise, bilgisayar sistemlerinizin devrelerinde kısa devrelere kadar uzanan sorunlara neden olabilir. Söz konusu olumsuzlukların önlenebilmesi için yüksek güvenilirlik gerektiren ortamlarda nem düzeyi belirli sınırlar arasında tutulmalı ve nem düzeyinin belirlenen sınırlar dışına çıkması durumunda alarm sistemleri devreye girmelidir.

Su, bilgisayar sistemlerini çok hızlı bir biçimde çalışamaz hale getirebilir. Su ile gelebilecek olası tehlikelere karşı sistem odasına, yükseltilmiş döşeme altına su algılama detektörleri yerleştirilmeli ve alarm sistemleri kurulmalıdır. Şayet binada bir sel tehlikesinden etkilenme ihtimali varsa ya da bina genelinde otomatik yangın söndürme düzeneği kurulu ise, sistem odası zemin kat üzerindeki katlarda bir yerde kurulmalıdır.

Aktif/pasif soğutma sağlanmalıdır. Aktif soğutma klima, havalandırma fanı gibi ekipmanlar kullanılarak yapılır. Sistem odasından bina çıkışındaki klimanın dış ünitesine giden borunun mesafesi Maximum sınırını aşmamalıdır. (Bu mesafe çoğu sistem odası klimaları için yatayda 20 m, dikeyde 7 m’dir)

Pasif soğutmada ise oda sürekli güneş gören bir oda olmamalı. Pencere ve kapısı birlikte açıldığında hava akımı oluşacak şekilde olmalı. Oda kapısı iç içe çift kapıdan oluşmalı. İç kapı odayı dışardan tamamen yalıtmalı. Dış kapı mazgallı(demir parmaklıklı) olmalı, kapı üstünde ve altında (güvenliği bozmayacak şekilde) açıklık olmalı, kapıda ya da camda menfez olmalıdır. Klimalar bozulduğunda ya da yetersiz geldiğinde ya da odada zararlı gaz biriktiğinde sorun giderilene kadar acilen doğal yollarla soğutma ve havalandırma sağlanması için sistem odasının iç kapısının ve penceresinin karşılıklı açılarak en etkin havalandırmanın yapılması gerekir. Bunun için de pencere ve dış kapının gerektiğinde güvenliği bozmadan açık bırakılabilecek şekilde mazgallı olarak yapılması gerekir. Kapının dış tarafı mazgallı iç tarafı ise tamamen izolasyonlu olacak ve havalandırma için izolasyonlu kapı açık bırakılsa bile dış taraftaki mazgallı kapı güvenliği sağlamış olacaktır.

Sistem yöneticisinin odası sistem odasına yakın olmalı. Sistem yöneticisinin sürekli sistem odasına gitmesi gerekeceğinden zamandan kazanması ve ara Switch’lere uğramadan direk ana Switch’e bağlanabilmesi için sistem odasının yakınında bulunmalıdır. Ayrıca bu sayede sistem yöneticisi sistem odası ve çevresindeki olağan dışı durumlardan da en kısa sürede haberdar olabilecektir.

Sistem odası binasında yıldırımlara karşı paratoner kurulmalı ve kablolaması sistem odasından uzakta olmalı.

Yıldırımlar, ani gerilim dalgalanmaları yaratarak bilgisayar sistemlerine zarar verebilirler. Yıldırım paratonere çarptığı andan toprakla buluşana kadar akım geçen tüm yol güzargahı üzerinde büyük bir manyetik alan yaratır. Bunun etkisini en aza indirmek için, sistem odası, paratoner kablosunun geçtiği yere yakın olmamalıdır.

Diğer binalardan gelen fiber optik kablonun kolaylıkla sistem odasına giriş yolu bulunmalı. (Bu tip kabloları döşerken özellikle dik açı ile kıvrılmaları önlemeli, bunun için yaklaşık 5 cm yarıçaplı dairesel dönme ile bükülmeler sağlanmalıdır.)

Deprem risklerini en aza indirmek için binanın depreme karşı dayanıklı olduğundan emin olunması ve çok yüksek katlarda bilgi işlem sistem odalarının tesis edilmemesi gerekmektedir.

Sistem odaları, özellikle doğal gaz ve yanıcı bileşenlerin depolandığı yerlerden uzakta tesis edilmelidir. Patlama riskine karşı sistem odaları duvarları dayanıklı hale getirilmelidir.

Telefon santrali ve Telekom cihazları gibi dış unsurlar kesinlikle sistem odasına alınmamalı.

Sistem Odasının İnşaat Özellikleri:

Duvarlar, ikiyüzlü alçıpan kaplı taşyünü ile kaplanmış olmalıdır.

Neme ve yangına dayanım standartlarına sahip akustik özellikler sağlayan (ses yalıtımı ve ses yutma), taş yünü asma tavan plakaları kullanılmalıdır.

Yükseltilmiş taban tesis edilmelidir. Uygulanacak döşemenin üzerine yerleştirilecek malzemeyi emniyetle taşıyabilecek noktasal ve yayılı yük mukavemetine sahip taşıyıcı ayaklar tesis edilmelidir. Antistatik zemin kaplaması yapılmalıdır. (Epoxy boya ile Epoksi Anti-Statik Kaplama yapılabilir)

Oda zeminindeki yükseltilmiş taban soğuk hava akışına imkan verecek şekilde bir yükseklikte (asgari 50 cm) döşeme yapılmalıdır. Kullanılacak döşeme malzemeleri kabinlerdeki tam dolu olma durumu göz önünde tutularak 1500 KG kadar basınca dayanabilecek sağlamlıkta seçilmelidir. Zemin altında karoları tutan destek ayakları mümkün olduğunca kabin ayaklarının basacağı noktaların altına veya yakınına konarak kabin yüklerinin taşınması kolaylaştırılmalıdır. Kabinlerin sallanması gibi ihtimallere karşı bu ayaklar yerlerinden kolayca oynamayacak ve birbirine destek olabilecek şekilde yerleştirilmelidir.

Yangına dayanaklı çelik kapı bulunmalıdır. Kapı girişlerinin olabildiğince dayanıklı kilitler ile korunması sağlanmalıdır.

Suya ve ısıya karşı iyi bir yalıtıma sahip olmalıdır.

Depreme karşı raflar duvarlara zincir ya da klipslerle monte edilmelidir.

Klimalar ve soğutma:

Sistem odalarının sıcaklık seviyelerinin 18-22 derece arasında olması normaldir. Bu değerlerin altı ve üst değerleri sistemlere zarar verecektir.

Bilgisayar sistemlerinizi duvarlara çok yakın yerleştirmemeye özen gösterin. Böylece hava akimini engellememiş olursunuz. Sistemler önden sıcak havayı alır ve arkadan verir. Bu yüzden duvara yakın yerleştirdiğiniz takdirde, havalandırmayı engelleyerek bilgisayarlarınızın iç sıcaklıklarının yükselmesine neden olabilirsiniz. Bilgisayarlarının her kenarının duvardan 15-20 cm açıkta olmasını önerilir.

Kablolamaların hava akimini engellemeyecek şekilde yapılmasını ve özellikle fanlara gelmeyecek şekilde düzenleyiniz.

Yükseltilmiş tabanlar, sistem odasını soğuturken kacak noktadırlar. Özellikle sistem odasının çevresindeki sıcak havayı sistem odasına taşırlar. Bunun için yalıtımı iyi yapın.

Sistem odasında pencere varsa pencereleri filmle kaplayınız. Hem güvenlik açısından (dışardan görünmesi engellenmiş olur) hem de sıcaklığı engeller.

Sistem odası büyüklüğüne ve cihazların ısı üretme miktarları göz önüne alınarak yedekli olarak çalışacak Hassas kontrollü (havanın yükseltilmiş taban altına üflenmesi) veya split klimaların temini yapılmalıdır. Kurulacak tertibatın kapasitesi, odada bulunan cihazların güç tüketimleri toplanarak belirlenir. (10 KW güç tüketen bir kabinin ürettiği sıcaklığı düşürmek için de 10 KW soğutma kapasitesine ihtiyaç duyulmaktadır.)

Önerilen Klimaların Restart (elektrik kesintilerinde kapanan klimanın elektrik geldiğinde herhangi bir müdahale olmadan tekrar çalışması.) özelliği bulunmalıdır.

ANSI/TIA/EIA-942 standardı, soğutmada en öncelikli yapılması gereken çalışmayı, kabinlerin yerleşimlerinin düzenlenmesi olarak ortaya koymaktadır. Kabin yerleşimleri yapılırken kabin sıraları arasında soğuk ve sıcak hava koridorları oluşturmaya dikkat edilmelidir. Serverlar önden soğuk hava emip, arkalarından sıcak hava atacakları için kabin sıralarının yerleşimlerinde Serverların önleri aynı koridorda, arkaları ise bir başka koridorda toplanmalıdır. Yükseltilmiş taban kullanarak zemindeki boşluğa soğuk hava basılmalı, soğuk hava koridoru olarak belirlenen kabin sıraları arasındaki koridorların zeminlerine yerleştirilecek ızgaralardan soğuk havanın yükseltilmiş zeminden çıkıp Serverların önlerinden Server içlerine emilmesine imkan verilmeli, Server içinde ısınan sıcak havanın ise Server arkasından sıcak hava için belirlenen koridora atılması sağlanmalıdır. Sıcak hava koridorunda toplanacak hava yükseleceği için bu koridorların tavanlarından bu hava emilerek soğutma düzeneğine tekrar soğutulmak üzere gönderilecek şekilde bir hava devri daim sistemi kurulmalıdır. Koridorlar arasında sıcak ve soğuk havanın karışmasına imkan verecek boşluklar bulundurulmamalıdır.

Data ve elektrik kablolama düzeneği yükseltilmiş zeminin içinden yapılırken bunların kabin sıralarına dağıtımlarında Data ve iletişim kablolarının sıcak hava koridoru altına yapılacak kanallarla, elektrik kablolarının da soğuk hava koridoru altına yapılacak kanallarla olacak şekilde planlama yapılmalıdır.

Yangın Algılama Ve Söndürme Sistemi:

Bilgisayar sistemleri yangına karsı oldukça zayıf bir korunmaya sahiptirler. Yangın bilgisayarları doğrudan yakarak zarar veremese bile, yüksek sıcaklık sabit disklerin ve kartlar üzerindeki tüm lehimlerin erimesine neden olabilir.

1980’lerin sonunda Halon gazı temelli yangın söndürücülerin, sistem odalarının yangın korumasında uygun olduğu düşünülmekteydi. Halon gazı, ateşin kimyasal reaksiyonunu keserek yangını söndürmekte, su gibi elektrik iletkenliği özelliği de göstermemektedir. Ancak Halon gazı boğucu niteliktedir, ölümlere sebebiyet verebilir. Ayrıca ozona zarar vermemek amacıyla karbondioksit (CO2) temelli söndürücülerde kullanılabilmektedir.

Öncelikle sistemleri acilen kapatınız (düğmesinden değil) Bu konuda önceden hangi sistemlerin hangi sırada ve kimler tarafından kapatılacağını biliniz ve zaman zaman bunu test ediniz.

Sistemleri kapattıktan sonra Elektrik sistemlerini devre dışı bırakınız (şalterleri kapatın)

Taşınabilir yangın söndürücünün kapıya olabildiğince yakın olmasını ve sistem odasına girme yetkisine sahip personelin bu söndürücüyü kullanabilme konusunda yeterli deneyim sahibi olmalıdır.

Yangın söndürücünüzün yeniden doldurulması gerekip gerekmediğine ilişkin durumunu aylık olarak kontrol ediniz. Göstergelerinde kontrol edilmesini hatırlatalım. Bu konuyu şirketinizin İdari isler departmanına bırakmamanızı öneririm.

Eğer otomatik bir yangın alarm sisteminiz varsa, sistemin yanlış alarm ve acil durumlarda durdurulabilir olduğunu denetleyiniz. Çalışır gözükür ama çalışmaz!

Yakın çevrede, yangını ya da yanlış alarmı fark edenlerin kullanabilecekleri bir telefonun bulunmasını sağlayınız. Yanına itfaiyenin ve polisin acil numaralarını da yazmayı ihmal etmeyin.

Yangın algılama ve alarm sistemleri kullanılmalıdır. Hem elle hem de otomatik olarak yapılan yangın söndürme sistemleri/cihazları kullanılmalıdır.

Yangın söndürücü olarak halon gazı kullanılmamalı(Karbondioksit olabilir).

Eğer sistem odası yakınlarında su ile söndürme sistemi varsa suyun elektronik cihazlara vereceği zarar için gerekli tedbirler alınmalı. Yangın durumunda sistem odasına suyla müdahale edilmemesi için ilgili personeller eğitilmeli ve gerekli uyarı yazıları yazılmalı.

Sıcaklık alarmı yerleştirilerek 10-30 derece dışında alarm vermesi sağlanmalı.

Duman Algılama Sistemleri:

Duman, bilgisayar sistemlerine derinden zarar verir. Bilgisayar disklerinin kafalarına, optik disklere ve teyp sürücülerine etki eder.

Sistem odasında sigara içmelerine izin vermeyiniz. Sistem odasına mutlaka duman detektörleri yerleştiriniz. Aylık olarak test etmelisiniz.

Yükseltilmiş zeminin olduğu odalarda zeminin altına, alçaltılmış tavanın olduğu odalarda tavanın üstüne duman detektörleri yerleştirmelisiniz.

Uygun olduğu takdirde, hem zeminin altına hem de tavanın üzerine detektör yerleştirmekten kaçınmayınız.

Dumanın kaynağı: hava kirliliği, arızalı cihazlar, jeneratör ya da bina ısıtmasında kullanılan yakıt gibi çeşitli kaynaklardan gelebilir.

Duman, bilgisayar disklerinin, optik disklerin ve ayrıca teyp sürücülerinin okuyucu/yazıcı kafalarına olumsuz etki eder.

Dumanın etkilerinden korunmak ve zamanında müdahale edebilmek için sistem odalarına yükseltilmiş taban ve alçaltılmış tavan aralarına duman algılama detektörleri yerleştirilmesi gerekmektedir.

Su ve Nem Algılama Sistemleri:

Su, sistemlerinizin en büyük tehlikesidir. Hem kısa devre yaparak daha büyük tehlikelere neden olabileceği gibi sistem içinde zararda verebilirler.

Sistem odanızın taban ve tavanlarına su detektörleri yerleştiriniz.

Sistem odanızda açılabilir pencere olmamasına dikkat ediniz.

Sistem odanıza bir sıcaklık ve nem alarmı yerleştirerek çok sıcak ve çok soğuk durumlarda alarmların oluşturulmasını sağlayınız.

Nem oranı %10 ila %40 arasının dışında olduğunda alarm verecek sistem kurulmalı.

Su, bilgisayarlar için hızla bir tehdit haline geleceğinden iki farklı su detektörü kullanmalı. Birinci düzeyde (daha alçakta) suyu fark edip alarmı çalıştıracak bir detektör, ikinci düzeyde (daha yüksekte) ise elektriği kesecek ve bilgisayar sistemlerinin elektrik bağlantısını sonlandıracak bir detektör-alarm düzeneği kullanılmalı.

Tozdan Korunma:

Duman gibi, toz da disk kafalarında birikerek disklerinizi çalışmaz hale getirebilir. Uzun vadede hem kayıt kafasına hem de disk kayıt ortamına birikerek onları çalışmaz hale getirir ve bir anda verilerinize ulaşamazsınız.

Havada bulunan tozun büyük bölümü elektriksel olarak iletkendir. Birçok bilgisayar sistemlerinde, soğutma vantilatörleri aracılığı ile hava sistem içerisinde çekilmekte ve arkadaki fanlardan dışarıya atılmaktadır. Bu hava alışverişi sırasında havanın içinde bulunan tozlar sistemlerin içinde kalabilir ve zamanla temizlik yapılmadığı durumlarda birikerek zararlı olmaya başlarlar.

Sistem odanızı olabildiğince tozdan arındırınız. Özellikle yükseltilmiş tabanlara dikkat edin. Sistem odasına girerken ayakkabılarınızı temizlemenizi öneririm. Odaya ne kadar az giriş olursa o kadar iyi. Ayrıca odanın tabanını haftada bir paspaslamayı unutmayın.

Eğer bilgisayarlarınızın hava filtreleri varsa, periyodik olarak değiştiriniz ya da temizlenebilir türde ise temizleyiniz.

Bilgisayar sistemlerinin temizliğinde kullanmak üzere bir kompresör edininiz ve periyodik olarak kullanılmasını sağlayınız.

Tozlu ortamlar hard disk, optik disk ve manyetik disklere zarar verebilmekte elektronik sistemlerin aşırı ısınmasına yol açabilmektedir. Bundan dolayı sistem odasının tozdan arındırılmış olması, kabinetler ve sistemlerde filtreler kullanılması gerekmektedir.

Tozların temizliği için dışa üflemeli ve içe emmeli kompresör alınmalı.

Böcek ilaç ve tabletleri alınarak sistem odasında örümcek, sinek vb böceklerin varlığı engellenmeli.

Doğal Afetlerden Korunma:

-Deprem

Özellikle ülkemizin bir deprem kuşağında olduğunun hatırlanmasıyla bu konuda binanın sağlamlığı ile doğru orantılıdır. Ancak depremler her zaman yıkıcı olmaz. Bu yüzden deprem sırasında ki sallantılardan sistemlerin etkilenmemesi sizin sorumluluğunuzdadır.

Sistemlerinizi kabinlere montaj ediniz. -Kabinlerin altındaki tekerlekleri sabitleyiniz. Böylece hareket etmelerini engellemiş olursunuz. Sabitlenmemiş hiçbir sistemin olmadığından emin olun. Özellikle küçük Switchler, modemler konusunu göz ardı etmeyin.

-Patlama

Bilgisayar sistemleri patlamaz ama bina içindeki doğal gaz ve benzeri yanıcı bileşenlerden dolayı binanınız dolasıyla bilgisayar sistemleriniz zarar görebilir.

Sistem odanızın yerini, patlama için merkez olabilecek istasyonlardan uzak olacak biçimde seçiniz.

Yedeklerinizi patlamaya dayanabilecek kasalar içerisinde, ya da daha iyisi bina dışında güvenli mekanlarda saklayınız.

-Yıldırım

Yıldırımlar, ani gerilim dalgalanmaları yaratarak bilgisayar sistemlerinize zarar verebilirler. Eğer binanızın paratoneri varsa, yıldırım paratonere çarptığı andan toprakla buluşana kadar akım geçen tüm yol üzerinde ciddi bir manyetik alan yaratır.

Sistem odanızın, paratoner sisteminin geçtiği kablolamadan etkilenmeyecek bir yere kurunuz.

Binanızı paratoner ya da paratoner çerçeve sistemleri ile kaplayınız. Özellikle çelik konstrüksiyon üzerine kurulmuş olan binalarda konstrüksiyonların her köşesini topraklama yaparak kafes sistemi oluşturarak yıldırımlara engel olabilirsiniz.

Böcekler:

Her turlu haşarat sistemlerinize zarar verebilirler. Özellikle temiz olmayan sistemlerde oluşan örümcekler bir toz toplama istasyonu hale gelirler.

Yükseltilmiş taban ve tavanların yalıtımlarına dikkat edilmelidir. Özellikle kemirgen türü böcekler kabloları kemirerek zararlı olabilirler.

İlaçlama ya da tabletlerle böceklere karşı önlem aliniz. Bunu binanın her yerinde uygulamalısınız. Network kabloları ya da fiber optik kabloların zarar görmesi kesintiye neden olacaktır. İdari isler departmanı ile ortaklaşa çalışma yapmanız faydalı olacaktır.

Kablolama ve Topraklama Tesisatı:

Data ve elektrik kablolama için TSE standartlarına uygun malzemeden imal edilmiş kablo kanalları kullanılmalıdır.

Tüm kanallar bölmeli olmalıdır. Kuvvetli akım ve zayıf akım kabloları ayrı ayrı bölmelerden geçirilmelidir.

Tüm prizler, metal gövdeli aydınlatma armatürleri metal pano karkasları kablo rafları, mekanik tesisat ekipmanı ve metal yapı elemanları topraklanmalıdır.

Topraklama sistemleri Elektrik Tesislerinde Topraklama Yönetmeliği’ne uygun olarak yapılmalıdır.

Tüm elektrik uçlarının mutlaka UPS’ten gelmesi sağlanmalıdır. UPS de jeneratöre bağlı olmalıdır. Tesis edilecek kesintisiz güç kaynağı yedekli olmalı, Sistem odası içinde yer alan bilgisayar, sunucu ile network aktif cihazlarını elektrik kesilmesi durumunda tam yükte en az 15 (onbeş) dakika beslemelidir.

Genelde tüm sistem odası, özelde de Data kablolarının seçiminde yanmaya karşı dayanıklı kablolar seçilmesi, yangının büyümesini önlemede etkili olacaktır. Çıkabilecek yangın için en iyi yayılma yolu ve yakıt kaynağı Data kablolarıdır.

Kablolama kabin üstlerinden yapılmalıdır. Kabin üstlerinden kablolama yapmanın en büyük avantajı değişikliklere daha uygun olması ve kolay yönetilebilir olmasıdır. Ayrıca zemindeki soğuk hava için bir engel de değildir. Dezavantajı kabinlerin üstünde kablolar görünürse kötü görünüm oluşturmasıdır. Bu yüzden bu kanalların olabildiğince kabloları gizlemesi gerekmektedir.

Kablolama mutlaka yapısal kablolamaya uygun yapılmalıdır. Yapısal kablolamanın getirdiği kolay yönetilebilirlik, esneklik, sorun giderme ve bilgi aktarımı avantajlarından yararlanılmalıdır.

Kablolara kolay erişilebilir ve değişiklikler kolay yapılabilir olmalıdır. Kabloların kabin içinde geçiş yolları iyi düzenlenmeli hava akışına engel olacak bir yapıda olmamasına dikkat edilmelidir.

Kablolar döşenirken kıvrılmalara izin verilmemeli, 90 derecelik keskin dönüşler daha yumuşak şekilde yapılmalıdır. Kabloların kırılmalarını veya dışlarındaki muhafazasına zarar verecek keskin kenarlar üzerinden geçmelerini engelleyecek malzemeler kullanılmalıdır.

Kablolamada enerji kabloları ile Data kablolarını aynı kablo düzenleyici (organizer) içinden geçirmek yerine kabinin bir tarafını enerji bir tarafını Data için kullanmak enerji kablosunun Datayı etkilemesini önlemek açısından daha doğru olacaktır.

Kabinler yerde sabit ayaklarda durmalı küçük sarsıntılarda ileri geri hareket etmelerini engelleyecek bir yapı oluşturulmalıdır. Deprem vb.. durumlarda devrilme yer değiştirme vb.. ihtimaller düşünülerek yerleşim yapılmalı, kablo bağlantıları çok gergin tutulmamalıdır.

Kablolamada kullanılacak materyallerde 10Gbit desteği mutlaka sağlanmalı ve bakır kablolarda Cat6’dan aşağı kablo kullanılmamalıdır.

Kablo sonlandırmaları olabildiğince sağlıklı yapılmalı gerekirse sonlandırma yapıldıktan sonra kabloda performans ölçme cihazlarıyla test yapılmalıdır.

Manyetik alanın yüksek olacağı yerlerde mutlaka fiber kablo kullanılmalı, manyetik alandan etkilenmediği için böyle noktalarda verileri fiber ile taşımalıdır.

Bütün kabinler ile odanın merkezi bir yerine konulacak kabin arasında patch paneller üzerinden bağlantılar kurulması kablolamada büyük esneklik kazandıracağından önemlidir.

Storage kurulumu olabileceği dikkate alınarak kablolama yapılması gerekmektedir. SAN cihazları, disk shelf’leri vb ürünler için patch kabinlerinin yanısıra ayrı kabinler tahsis edilmeli ve Server kabinleri ile bunlar arasına fiber patch’paneller üzerinden bağlantılar toplanmalıdır. Böyle bir çalışma ile istediğimiz kabindeki Server ile storage arasına SAN bağlantısını FC protokoluyla taşıma imkanına kavuşmuş oluruz.

Elektriksel Gürültü:

Motorlar, fanlar ve bazı hizmet birimleri ürettikleri elektriksel gürültü nedeniyle diger bilgisayar sistemlerine zarar verebilirler. Gürültü, hava yoluyla ya da birbirine yakın güç kabloları aracılıgı ile tasınabilir.

Bilgisayar sistemlerinize güç sağlayan devre üzerinde büyük bir başka cihazın çalışmamasını garanti ediniz.

Tüm kabinlerinize ayrı güç ve toprak kablolaması yaptırınız.

Bilgisayar sisteminizin güç kaynağına bir hat filtresi ekletiniz.

Cep telefonları, walkie-talkie’ler ve her türlü radyo alıcı ve vericileri bilgisayar sistemlerine zarar verir. Özellikle güçlü vericiler, bilgisayar sistemlerinize kalıcı zararlar verebilirler.

Her türlü alıcı ve verici, bilgisayar sistemlerinden, kablolardan ve çevre birimlerinden en az 2.5m uzakta tutulmalıdır.

Titreşim:

Titreşim, uzun sürede bilgisayar sistemlerine zarar verebilir.

Sistemlerinizi kabinler içine monte ederken sabitlemeyi çok iyi yapmalısınız. Vidalamanın sağlam olmasına dikkat ediniz.

Kabloları sistemlerinizin üzerine birşey koymayınız hatta kabloları bile !

Yiyecek ve İçecek:

Sistem odası içine kesinlikle yiyecek ve içecekle girilmemelidir. Özellikle gece çalışmaları sırasında bu tur kazalar her şeyi berbat edebilir.

Bilinçli Saldırılar:

Sistem odasının taban yada tavanı duvarla bölünmüş değildir. Bu yüzden buralardan gelebilecek tehlikelere karsı dikkatli olmalısınız. En iyisi buraları duvar örmekle girişlere engel olabilirsiniz.

Tabii sistem odalarının kapılarını da kontrol altına almalısınız.

Pencerelerin sistem odaları için ne kadar tehlikeli olduklarını bir kez daha güvenlik açısından tekrarlamış olalım. Yönetici olarak.

• Bina ve sistem odası elektrik sistemine hakim olun. Topraklamayı sakın ihmal etmeyin!
• İdari işler departmanı ile ortaklaşa hareket etmelisiniz.
• Sistem odasına, ısı-hareket-nem gibi bilgileri kontrol eden ve aşırı durumlarda SMS atan sistemler kurun.
• Acil durum eylem planınız olsun ve sistemlerinizin kapanma sırasını belirleyin.
• UPS ve Jeneratör sistemlerinin kontrol ve bakımlarını asla ihmal etmeyin.

Sistem odası izleme/takip sistemi:

IP Kamera ile izleme sistemi kurulmalı. Odanın durumu, giriş çıkışları ve yapılan işlemler kameralarla kayıt altına alınmalıdır.

Uyarı sistemlerindeki bilgiler SMS ile cep telefonlarına kadar ulaştırılabilir olmalıdır.

Yedeklilik ve Farklı Yol Kullanımı:

Gerek elektrik gerek Data kablolarında mutlaka ana bağlantıların yedekli olarak çekilmesine önem verilmelidir.

Kabloların yedekliliğinin yanında yedek kabloların sistem odasına farklı bir güzergahtan girişlerinin sağlanması fiziksel olarak bir kablo güzergahında meydana gelebilecek bir sorunda yedek kablonun zarar görmemesini sağlamış olacaktır.

Kullanılan cihazların yedekliliğindede N+1 kuralına (yani en az bir yedek bulundurma) uygun hareket etmelidir. Network aktif cihazları ve güç kaynakları buna örnek olarak verilebilir. Bu maliyeti arttırıcı bir etken olsa da sorun anında iş kesintilerine karşı önemli bir tedbir sayılabilir.

Sistem odasına Teknik Destek ve Bakım İçin Firmaların Sorumlulukları:

Yüklenici firma Sistem odalarında tesis edilecek tüm malzemelerin sağlam ve çalışır vaziyette kurulumunu ve entegrasyonunu eksiksiz yapmalıdır. Yapılan tüm işlerle ilgili proje dosyalarını, proje çizimleri ve gerekli tüm ayrıntılı bilgi ve garanti belgeleri ile birlikte teslim etmelidir.

SİSTEM ODASI TASARIMI

• Sistem odalarını kurarken önceden planlama yapılmalıdır.
• Sistem odasında sistemlerin kabinlerin yerleştirilmesini kâğıt üzerinde yapılmalı ve ileride büyüme ve genişleme şartları göz önünde bulunulmalıdır.
• Sistem odasının topraklaması binanın topraklamasından ayrı olarak yapılmalıdır.
• Sistem odasının elektrik dağıtım panolarının ayrı olması ve mümkünse kat panolarından ayrı olarak direkt girişten beslenmelidir.
• Sistem odasına, sıcaklık-nem-giriş kontrol sistemleri kurulmalı ve kontrol dışı durumlarda SMS ile uyarı sistemleri ile desteklenmelidir.
• Sistem odasına kesinlikle güvenlik kameraları yerleştirilmelidir. Özellikle mesai saatleri dışında girişler olduğunda alarm ve SMS ile uyarı sistemleri kurulmalıdır.
• SMS ile uyarı sistemlerinin çalışır olduğunu gözlemlemek için belli saatlerde sistemden olağan mesajlar atılmalıdır. SMS sisteminin çalıştığının da kontrol edilmesi gerekir.
• Sistem odasının soğutulması için klima sistemlerinin tabandan soğutma sistemli olmasını tercih ediniz. Split ya da kabin tipi klimalar hava sirkülasyonlarında sağlıklı sonuçlar vermez. Ayrıca bu klimalarında elektrik sistemleri ayrı olmalıdır. Klima bakımlarını zamanında yaptırmanız gerekir. Bu işlemleri idari işler departmanı ile ortaklaşa ya da BT olarak kendi başınıza yaptırabilirsiniz.
• Sistem odasının UPS’i mümkünse bina sistemi ile ayrı olmalıdır. Bu durumda BT’ye iki UPS sisteminin kontrol etme sorumluluğu getireceğini de unutmamak lazım. Bina jeneratör sisteminin çalışır durumda olması sistem odalarının güvenliği için önemli olduğunu kesinlikle unutmayınız. Jeneratörün bakimi hatta mazotunun çalışıp çalışmadığını da BT sorumluluğundadır. Bu yüzden İdari işler departmanına bırakmamakta fayda var. Bina içindeki genel güvenlik elemanları özellikle mesai saatleri dışında olabilecek acil durumlarda sistem odasına girebilecekleri için (yetkili BT personeli gelene kadar) yetki verilmesi uygun olacaktır.
• Özellikle elektrik kesintilerinde UPS’in devreye girmemesi ya da jeneratörün devreye girmemesi durumlarının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Mesai saatleri dışında güvenlik elemanlarının bu tur durumlarda isik-ses ile uyarılmaları uygun olacaktır.
• UPS akülerinin şarjlı olmasına ve elektrik kesildiğinde ne kadar zaman dayanacaklarını kontrol altında tutunuz. Elektrik kesintilerinin ya da gerilim değişimlerinin çok olduğu yerlerde UPS aküleri zamanla etkilerini kaybedebilirler.
• Kapı giriş kontrol sisteminin ve kartların özellikle sistem odasına giriş yapan elemanların ayrılması durumda güncellenmesi atlanmamalıdır.

Sistem (Server) Odası Tasarımı (Kurulumu) Nasıl Yapılır? Nelere Dikkat Edilir? – Detaylı Anlatım yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Resim-1

Yanlış ya da eksik planlanmış bir sistem odası, sorumlusunun evinden çok bu odada vakit geçirmesine sebep olur ki bu bilişim personeli tarafından hiç hoşlanılan bir durum değildir. İşletmenizin ve IT altyapınızın büyüklüğüne oranla problem ya da arıza durumlarında sorundan etkilenen kullanıcı sayısı artacak, üzerinizdeki baskı ve stres de problemin çözülmesinde size engel olmaya çalışacaktır. Bu sebeple sistem odasını tasarlarken tüm dış faktörler düşünülmeli, oluşan sorunlara mümkün olan en erken sürede müdahale edilmesini sağlayacak sistemler imkanlar dahilinde kullanılmalıdır. Başlıklar halinde inceleyelim.

Fiziksel tedbirler :

1. Yer Seçimi :  Sistem odasının konumlandırılacağı yer seçilirken ortamın fiziksel değişikliklerden minimum etkileneceği bir bölge tercih edilmelidir. Binanın;

– Nem ve ısı oluşturacak ısıtma, soğutma tesisat ve cihazlarından, kalorifer boru ve peteklerinden uzak

– Mevsimsel değişikliklerden etkilenmeyecek

– Manyetik alan oluşturabilecek enerji ve elektrik hatlarından izole

bir alan seçilmelidir. Bununla birlikte ilerleyen bölümlerde bahsedeceğimiz yükseltilmiş zemin antistatik (epoksi boya ya da epoksi kaplama) malzeme ile kaplanmalıdır.

2. Isı kontrolü :  Bildiğiniz gibi elektrikle çalışan tüm cihazlar için ideal çalışma sıcaklığı söz konusudur. Günümüzde birçok işlemci 70º ve üzeri sıcaklıkta çalışamayacağı için bu ısıya ulaşan sunucular üzerindeki sensörler aracılığıyla kendini kapatır. Hizmet veren bir sunucu için ise bu kabul edilemez bir durumdur. Bu nedenle ortam sıcaklığının mümkünse yedeklenmiş klimalar aracılığıyla optimum çalışma derecesinde tutulması gerekmektedir (10º ve 40º arası kabul edilir). Her ihtimale karşı sistem odasının birkaç noktasına, e-posta, sms ya da telefon çağrısı aracılığıyla bilgilendirme yapan ısı sensörleri konumlandırmanız, sisteminizi ısıya karşı tüm risklerden koruyacaktır. Isı kontrolü ile ilgili olarak sistem odası içerisindeki hava dağılımını doğru sağlamak da çok önemlidir. Teknik önlemlerde de bahsedeceğimiz bu konuda hava sirkülasyonunu doğru sağlamak için sunucuların ön yüzleri birbirine bakacak şekilde konumlandırılmalıdır. Sunucular soğuk havayı önden çeker ve sıcak havayı arkadan dışarıya iter. Soğuk havanın sunuculara ön yüzden ulaşması sağlanmalı, dışarıya verilen sıcak havanın ise soğutma tesisatının girişine ulaşacak şekilde yapılandırılması gerekmektedir. Bu sebeple aşağıdaki örneklerde görebileceğiniz gibi yükseltilmiş zemin yardımıyla birbirinden izole edilmiş iki ortam sunucuların ön yüzüne soğuk havayı ulaştırmak için bize gerekli ortamı sağlayacaktır.

Resim-2

Resim-3

Resim-4

3. Nem kontrolü : Nem sadece sunucular ve bilgisayar sistemleri için değil üzerinde elektronik devre elemanları bulunduran tüm cihazlar için bir risk oluşturur. Ortamdaki nem oranının eşik değerlerinin altına düşmesi elektronik devre elemanlarının statik elektrikle yüklenmesine, üstüne çıkması ise sıvı oluşumlarına neden olur ki bu da cihazlarınızın kullanabileceğinden fazla elektrik taşıması ya da kısa devre nedeniyle bozulmasına sebep olacaktır. Bu nedenle sistem odanıza e-posta, sms ya da telefon çağrısı aracılığıyla bilgilendirme yapan nem sensörleri ile izlenmesi ve uygun koşullarda tutulması gerekmektedir.

4. Toz kontrolü – Temizlik :

Resim-5

Bilgisayara giriş derslerinde ilk öğretilen konulardan biri, bilgisayarları toza karşı korumaktır. Yıllar geçse, teknoloji ne kadar ilerlese de toz sunucular, elektronik devreler ve fanlar için bir risk oluşturmaya devam edecektir. Bu sebeple sistem odanızı toza karşı korumak için, sistem odanıza girişlerde ayakkabınızdaki tozları tutacak günümüzde daha çok sağlık sektöründe kullanılan, resimde görebileceğiniz gibi protectamat isimli zemin kaplaması kullanılmalı, havalandırma sistemleri kurulurken toz filtreli ürünler tercih edilmeli, ürün ambalajları mümkün olduğunca sistem odası dışında bırakılmalı, sistem odasında yapılacak çalışmalarda ortaya çıkacak kablo ve metal parçalarına karşı belirli periyodlarda temizlemelidir.

5. Doğal Afetlere karşı tedbirler : Yukarıda saydıklarımızdan daha kalıcı zararlar verebilecek olan doğal afetlere karşı alınabilecek tedbirleri şöyle sıralayabiliriz.

a. Yangın :

– Oda içinde çıkabilecek yangınlara karşı duman dedektörleri kullanılarak oda sürekli kontrol altında tutulmalı,  olası bir yangında cihazlara zarar vermeyecek temiz gaz diye adlandırılan FM200 söndürme sistemi kurulmalıdır. FM200 gazının avantajlarından bahsedecek olursak, hızlı ve etkili, doğaya ve ozon tabakasına zararı olmayan, elektronik cihazlar için zararsız, az yer kaplayan ve ortamdaki oksijen seviyesini azaltmayan dünyaca kabul görmüş endüstri standardıdır.  Aşağıda görebileceğiniz gibi dedektörler ve gaz tüpleri kontrol paneli aracılığıyla birbirlerine bağlanarak yangın durumunda otomatik olarak devreye girecek bir söndürme sistemi kurulabilir.

Resim-6

Resim-7

– Oda dışında çıkabilecek yangınlara karşı ise sistem odasının kapısı yangına dayanıklı ısıyı ve dumanı diğer tarafa geçirmeyen özel üretim bir kapı seçilmeli, oda duvarlarında iki tarafı alçı ile kaplanmış taşyünü kullanılmalıdır. Taşyünü –50º ile +650º arasındaki sıcaklıklara dayanıklı bir malzeme olduğu için muhtemel dış yangın durumlarında sisteminizi koruyacaktır.

b. Su baskını : Diğer bir doğal afet olan su baskınlarına karşı alınabilecek önlemler yükseltilmiş zemin ve su dedektörüdür. Aşağıdaki örnekte görebileceğiniz yükseltilmiş zemin ve dedektör su basmasından haberiniz olmasını ve gerekli müdahaleleri yapmanız için size zaman kazandıracaktır. Yükseltilmiş zemin aynı zamanda kablolamanın düzenli bir şekilde yapılması ve dışarıdan görünmemesi için ve soğutmanın etkili bir şekilde yapılabilmesi için bize çalışma alanı kazandıracaktır.

Resim-8

Resim-9

Resim-10

c. Deprem : Sistem odasındaki kabinlerin ve rafların depreme karşı güvenliğini sağlamak için bağlı bulundukları zeminlere sabitlemek gerekir. Sabitleme, herhangi bir sallanma durumunda sunucularınızın kabinlerden çıkmasını ve düşmesini engelleyecektir.

Teknik tedbirler :

6. Enerji kontrolü : Enerji konusunu bu yazıdaki başlıklar içinde ne kadar uzun anlatsak da yetersiz kalacaktır. Ana başlıklar olarak enerji altyapısında dikkat edilmesi gereken konular;

– Enerjinin sürekliliği

– Enerjinin yedekliliği

– Enerjinin iletimi

– Enerjinin izlenmesi

– Topraklama

olarak sıralanabilir. Sistem odanızdaki cihazlar için gerçekleşmesi en muhtemel risk elektrik kesintisidir. Enerjinin sürekliliği ve yedekliliği için sistem odası planlanırken sunucular, storage birimleri, yedekleme üniteleri, switch, router ve diğer tüm cihazların mevcut çektiği enerjinin yanında büyüme trendi de düşünülerek ihtiyaca uygun, şebekedeki dalgalanmaları da önleyecek regülatörlü bir UPS ve paralelde şebeke hattı için ayrıca bir regülatör ve sistemlerinizin kritiklik durumuna ve ekonomik gücünüze bağlı olarak jeneratör kurulumu yapılmalıdır. Günümüzde bilişim altyapınıza hizmet veren cihazların çoğu yedeklilik açısından çift enerji beslemesi ile üretilmektedir. Bu doğrultuda kabinlerinize ulaştıracağınız biri UPS,  diğeri jeneratör beslemeli 220V stabil gerilime sahip regüle edilmiş iki enerji hattı, cihazlarınızın kesintisiz çalışmasını sağlayacaktır. Enerjinin iletimi ile ilgili olarak, enerji nakil hatlarının konumlandırılacağı yer seçilirken oluşturacağı manyetik alan nedeniyle network kablolarından belli uzaklıkta bir bölge seçilmelidir.Ayrıca enerji nakil hatlarının kablolaması yapılırken, her kablo üzerinden çekilecek toplam enerji miktarı göz önünde bulurularak doğru kablo tipi ve kalınlığı seçilmelidir. Enerjinin izlenmesi sisteminiz için kritik diğer bir başlıktır. Altyapınızdaki tüm cihazların kullandığı enerji miktarını sayısal değer olarak bilmeli, gözetim altında tutmalı, sisteminize yeni bağladığınız cihazlarda altyapınızın yeterli enerjiyi sağlayacağınızdan emin olmalısınız. Aksi takdirde sigorta atması, tüm sistemlerin kapanması ya da kabloların ısınmasından dolayı istenmeyen sonuçlar oluşacaktır. Topraklama konusunda sistem odası kurulmadan önce mutlaka profesyonel yardım alınmalıdır. Topraklamanın hiç olmadığı ya da ihtiyaçlara uygun yapılmadığı bir sistemde devreleriniz sürekli statik elektrikle yüklenecek ve kolayca bozulabilecektir. Konuyla ilgili olarak başbakanlık tarafından yayınlanan şu bağlantıdaki mevzuatı da referans alabilirsiniz.

7. Kabin düzeni : Isı kontrolü başlığında bahsettiğimiz gibi, sunuculardaki fanlar havayı önden çekip arkadan dışarı itecek şekilde dizayn edilmiştir. Bu sebeple kabin düzeni oluşturulurken sunucuların ön yüzleri birbirlerine bakacak şekilde kabin düzeni oluşturulmalı, doğru ve etkili soğutma için soğuk hava sunuculara önden ulaştırılmalıdır. Kabinlerinize cihazlarınızı yerleştirirken yerel ağ ve dmz’e hizmet eden sunucuları ve switchlerini, ayrı konumlandırmak, veri depolama, yedekleme, ağ bağlantısı ve güvenlik cihazlarını merkezi, kolay erişilebilir bir noktaya yerleştirmek işinizi kolaylaştıracak ve size planlı bir büyüme sağlayacaktır.

Resim-11

8. Kabin içi kablolama : Herhangi bir problem durumunda en kısa zamanda problem olan sunucuya ulaşmak ve downtime diye adlandırılan hizmet kesintisi süresini en aza indirmek bilişim personelinin işini kolaylaştıracaktır. Bu sebeple kabin içi kablolamanın mümkün olan en düzgün şekilde yapılması, sunucuların kablo toplayıcı aparatlarının takılması, network kablolarının etiketlenmesi hem kaliteli ve düzenli bir görünüm sağlayacak hem de problem anında aradığınızı kolayca bulmanızı sağlayacaktır. Aşağıdaki doğru ve yanlış örnekleri görebilirsiniz.

Resim-12

Resim-13

Resim-14

Resim-15

Resim-16

9. Düzenli kayıt tutma : Eğer  ortalamanın   üzerinde   büyüklükte   bir   yapınız  varsa sunucularınızın ve diğer cihazlarınızın hangi kabinde olduğunu aklınızda tutmak imkansızdır. Bu sebeple yapınızı oluşturmaya başladığınız ilk günden itibaren kabinlerinizi numaralandırmalı, hangi cihazın hangi kabinde olduğunu bir veritabanında benzersiz bir kayıt numarasıyla kayıt altına almanız gerekir. Bu büyüklükte bir yapınız varsa kalite standartları gereği zaten bir envanter yönetimi yazılımınız olacağınız için ilave edeceğiniz birkaç alan ile bu düzenlemeyi yapabilirsiniz.

10. Güvenlik – İzleme : Sistem odanız için kendiliğinden oluşan fiziksel ve teknik problemler dışında bilinçli yapılmış sabote girişimleri de ciddi sonuçlar doğurabilir. İşten çıkarılan bir çalışan, öfkeyle sisteme bilinçli olarak zarar verebilir. Bu sebeple sistem odasının girişi mutlaka kilitli, kontrollü olmalı, odaya girişler yalnızca yetkilendirilen kişiler tarafından yapılmalı, giriş çıkışlar saat ve isim bilgisi ile istenildiğinde raporlanabilmeli ve son olarak herhangi bir adli vaka durumunda kullanılmak üzere tüm hareketlerin gözlemlenebileceği açılarda kamera yerleştirilmeli ve hareketler kayıt altına alınmalıdır.

Günümüzde birçok cihaz arıza durumunda bunu belli edecek bir alarm ya da hata ışığı yakacak şekilde dizayn edilmiştir. Ancak bu yazımıza konu olan büyük yapılarda, her gün sistem odasına giriş yapıp hangi cihaz hata vermiş ya da bozulmuş şeklinde kontrol etmek yerine SNMP destekli cihazları bir izleme yazılımı üzerinden kontrol etmek ve arıza durumunda size e-mail yoluyla bilgilendirme yapacak bir sistem inşaa etmek daha doğru yaklaşımdır. Bu iş için Microsoft’un System Center Operation Manager (SCOM) ve HP’nin System Insight Manager (SIM) ürünlerini kullanabilirsiniz. HP SIM kullanarak care pack anlaşması ve garanti kapsamındaki cihazlarınız için donanım arızası durumunda otomatik çağrı açılmasını ve arızalı parçanın değişim sürecinin otomatik olarak başlatılmasını sağlayabilirsiniz.

Resim-17

İçinde ve dışında güvenle uyuyabileceğiz bir sistem odasına sahip olmanız ümidiyle, sorunsuz günler.

Sistem Odası Nasıl Olmalıdır – Sistem Odası Kurulumunda ve Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.

Prize Takılı Dolmuyor (%0 kullanılabilir) Sebebi [Çözümü]

Bu tarz uyarıların birkaç sebebi vardır

Nedenleri ; 

1. Yazılımsal eksiklik
2. Donanımsal problem (batarya kendini süzmüştür)
3. Orijinal batarya takılı değildir

Yani bataryanız ömrünü tamamlamış ve kendini şarj edemiyor demektir bu uyarı çıkıyorsa. Fakat bazı laptoplarda batarya yazılımı (uygulaması) yüklü olmadığında bu tarz uyarıları verebilmektedir. Sizde laptop üreticinizin sitesine girerek yazılım güncellemesi yapmayı deneyebilirsiniz. Eğer buna rağmen sıkıntı devam ediyor ise orijinal bir batarya ile bataryanızı değiştirmeniz kesin çözüm olacaktır.

Prize Takılı Dolmuyor (%0 kullanılabilir) Sebebi [Çözümü] yazısı ilk önce Astek Bilişim Hizmetleri üzerinde ortaya çıktı.